Rada Ministrów przyjęła Politykę zakupową państwa na lata 2026-2029. To dokument strategiczny, który wyznacza kierunki działania dla instytucji publicznych w obszarze zamówień publicznych. Jego celem jest lepsze wykorzystanie ogromnego potencjału zamówień publicznych jako narzędzia wspierającego rozwój polskiej gospodarki, rozwój sektora przedsiębiorstw, bezpieczeństwo państwa i tworzenie innowacji.
Zamówienia publiczne to jeden z najważniejszych mechanizmów oddziaływania państwa na gospodarkę. W 2024 r. ich wartość w Polsce wyniosła około 587 mld zł, czyli ponad 16% PKB. Tak duży strumień środków publicznych powinien być wykorzystywany w sposób efektywny i płynąć do krajowych przedsiębiorstw, wspierając tym samym rozwój gospodarczy i zwiększając bezpieczeństwo państwa oraz obywateli.
Nowa Polityka zakupowa wyznacza trzy główne priorytety:
- budowanie konkurencyjności i potencjału polskiej gospodarki,
- wzmocnienie odporności i bezpieczeństwa państwa,
- profesjonalizacja rynku zamówień publicznych.
Większe szanse dla polskich firm
Jednym z głównych celów dokumentu jest wzmocnienie sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Zamówienia publiczne mają w większym stopniu wspierać rozwój krajowych firm i umożliwiać im łatwiejszy udział w postępowaniach.
W tym celu przewidziano m.in.:
- szybsze płatności dla przedsiębiorców, w tym rekomendację krótkich terminów zapłaty (7 lub 14 dni), a także stosowanie zaliczek i płatności częściowych, które poprawią płynność finansową firm,
- dialog z rynkiem przed ogłoszeniem przetargu, tak aby zamówienia były lepiej dopasowane do realiów gospodarczych,
- prostszą komunikację w dokumentach przetargowych, opartą na jasnym i zrozumiałym języku,
- Test MŚP, czyli ocenę wpływu postępowania na udział mniejszych przedsiębiorstw oraz równość konkurencji.
Nowa Polityka zakupowa państwa zakłada także większe wykorzystanie zamówień publicznych do wspierania innowacji, transformacji technologicznej i rozwiązań środowiskowych. W szczególności dotyczy to branż przyszłościowych, w których małe i średnie firmy mogą rozwijać nowe technologie i rozwiązania.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii będzie prowadzić bezpłatne szkolenia dla MŚP, aby zwiększyć ich kompetencje i ułatwić udział w zamówieniach publicznych.
Zamówienia publiczne jako element bezpieczeństwa państwa
Polityka zakupowa państwa na lata 2026-2029 podkreśla znaczenie zamówień publicznych w budowaniu odporności gospodarczej i bezpieczeństwa państwa.
W praktyce oznacza to m.in.:
- wzmacnianie bezpieczeństwa dostaw i skracanie łańcuchów dostaw,
- zwiększanie udziału krajowych wykonawców w kluczowych inwestycjach,
- suwerenność technologiczną, m.in. szczególną ochronę zamówień w strategicznych sektorach, takich jak infrastruktura krytyczna, energetyka, transport, telekomunikacja czy cyberbezpieczeństwo.
Przewidziano także wykorzystanie narzędzi zwiększających bezpieczeństwo systemu zamówień, takie jak możliwość ograniczenia udziału podmiotów spoza Unii Europejskiej w strategicznych postępowaniach, weryfikacja struktur właścicielskich wykonawców czy dodatkowa ochrona dokumentacji przetargowej w obszarach wrażliwych.
Lepsze przygotowanie instytucji publicznych
Trzecim filarem Polityki jest profesjonalizacja rynku zamówień publicznych. Obejmuje ona rozwój kompetencji osób odpowiedzialnych za zakupy publiczne oraz wprowadzenie bardziej przejrzystych i efektywnych procedur.
Wśród planowanych działań znajdują się m.in.:
- utworzenie na uczelniach wyższych kierunku studiów przygotowującego menedżerów ds. zakupów publicznych,
- rozwój platformy pzp.gov.pl jako centralnego hubu informacyjnego dla uczestników rynku zamówień publicznych,
- rozwój Akademii Zakupów Publicznych, oferującej szkolenia m.in. z negocjacji, zarządzania ryzykiem i aspektów środowiskowych,
- optymalizacja procesów zakupowych w instytucjach publicznych, aby były szybsze i mniej biurokratyczne.
Co to oznacza dla obywatela?
Efektywna polityka zakupowa przekłada się bezpośrednio na jakość życia obywateli. Oznacza lepsze drogi, bezpieczniejsze szpitale i infrastrukturę, co przekłada się na większą niezależność państwa. Środki publiczne pozostają w polskiej gospodarce, wspierając krajowe przedsiębiorstwa i tworzenie nowych miejsc pracy.
To także gwarancja, że pieniądze podatników są wydawane w sposób przejrzysty, odpowiedzialny i wspierający rozwój i realizujący potrzeby lokalnych społeczności.
Źródło informacji: Ministerstwo Rozwoju i Technologii
